Eşim Hekim, Hekimim Başkası — Modern Kadın Menopoz Takibinde Ne Arıyor

Hekimin Sözü Son Sözken

Annemin hekimle kurduğu ilişkiyi düşündüğümde, en çok sormadığı sorular aklıma geliyor. Hekimin sözüne güvenirdi; kendi hissettiğini anlatmaya ise aynı rahatlıkla başlayamazdı.

Annemden ve teyzelerimden duyduklarımda hekim konuşur, hasta dinleyip uygulardı. Sorular varsa da çekinerek sorulurdu. Bir şikâyet için geçer ya da dayanılır dendiğinde, konuşma çoğu zaman orada biterdi.

Annem kendi menopozunu neredeyse hiç soru sormadan geçirdi. Bunu bir zayıflık olarak görmüyorum. Kendi şikâyetini öne çıkarmamaya alışmıştı. Hissettiği şeyin sebebini sormak bile ona kolay gelmiyordu.

Bugün de çok soru sormayı ayıp sayan kadınlar tanıyorum. Görüşmeden sonra aklınızda kalan bir soruyu söylemeye çekiniyorsanız, bu tereddüdü anlıyorum. Yine de şunu bilmenizi isterim: aynı soruyu ikinci kez sormanın hiçbir ayıbı yok.

Muayeneden Önce Açılan Onca Sekme

Bir görüşmeye gitmeden önce telefonunuzda kaç farklı açıklama okumuş oluyorsunuz? Bazen araştırdıkça sorular azalacağına çoğalıyor.

Arkadaşlarım forumları okuyor, sosyal medyadaki açıklamaları karşılaştırıyor, yapay zekâya soruyor, arkadaşlarıyla konuşuyor. Sonra hekime okuduklarını götürüyorlar. Benim de istediğim, bu bilgileri tek tek tartabileceğim bir konuşma.

Bilgi çok. Hangisine güveneceğini seçmek yorucu. Bir akşamda okuduğum altı içeriğin üçü bir şey, üçü tam tersini söyleyebiliyor. Telefonumun arama geçmişine baksam aynı hafta içinde hem "goji berry yararları" hem "goji berry zararları" aradığımı görürüm. Bazen kendi telaşım da bu kalabalığı büyütüyor.

Bir okur yorumunda, hekiminden hem yol göstermesini hem de kendisini dinlemesini bekleyen bir kadının bunun fazla bir istek olup olmadığını sorduğunu görmüştüm. Bence çok anlaşılır bir beklenti. Sorunuzu sormaktan çekinmeyin. Dinlenmek istemek, hekimin bilgisine güvenmediğiniz anlamına gelmez.

Çevremdeki Dört Hekim Profili

Okurların ve arkadaşlarımın anlattıklarında dört farklı yaklaşım dikkatimi çekiyor. Bunlar benim kişisel gözlemlerim; hekimleri sınıflandıran bir ölçüt değil.

Klasik otorite. Hızlı, kararlı, tartışmaya pek alan bırakmayan bir tavır. Bazı kadınlar kararı hekimin vermesinden rahatlık duyuyor. Bazılarıysa sorularının yarısını soramadan kalktıklarını anlatıyor. Aynı yaklaşım iki kişide bambaşka duygular bırakabiliyor.

Temkinli, izlemeyi tercih eden. Sonuçlar normal aralıktaysa izleyelim diyen hekim. Bir arkadaşım, sonuçları normal bulunmasına rağmen kendisini iyi hissetmediğini anlatmıştı. Onu yoran, hissettikleriyle tahlil kâğıdı arasındaki farkı konuşamamalarıydı. Sonunda başka bir hekime gitti.

Bilgiyi sunup seçimi hastaya bırakan. Seçenekleri ayrıntısıyla anlatan, broşürler veren yaklaşım. Daha çok bilgi isteyen biri için yararlı. Ama zaten açıklamalar arasında yorulmuşsanız, seçimin size bırakılması insanı yalnız hissettirebiliyor. O noktada aradığınız şey, seçenekleri sizinle birlikte tartacak biri.

Birlikte düşünen. Seçenekleri anlatırken hastanın ne hissettiğini ve neyi önemsediğini de soran hekim. Kendime en yakın bulduğum yaklaşım bu: mesleki bilgiyle yol gösteren, sorulara yer açan, karar sırasında yanınızda kalan biri.

Belki siz kısa ve net bir açıklamayla rahat edersiniz; bir başkası her ayrıntıyı ister. Bu fark doğal. Soruların geçiştirilmesini ise kişisel tercih farkı olarak görmekte zorlanıyorum.

Eşim Hekim ama Hekimim Değil

Eşim yakınlarını takip etmenin hekimlik tarafsızlığını zedeleyebileceğini düşünür. Benim kontrollerimi de güvendiği bir meslektaşına devretti; bu sınıra saygı duyuyorum.

Asıl hekimim aynı zamanda arkadaş çevremizden biri. Kontrole gittiğimde bekleme salonunda beklemiyorum; sohbet havasında karşılanıyorum. Bu kolaylığı inkâr edemem; yazarken biraz utandığımı da söyleyeyim. Sırasını beklerken kaygılanan bir kadının yaşadığını kendi deneyimimmiş gibi anlatamam.

Evdeyse sağlık konuları sık sık mutfak masasına geliyor. Akşam yemeğinde söylenen bir cümle, kafamdaki bir soruya başka açıdan bakmamı sağlayabiliyor. Ama bu sohbet muayene yerine geçmiyor. Sağlığımla ilgili kararları beni takip eden hekimle konuşuyorum.

Tıbbi terimlere ve soru sorma alışkanlığına ulaşmak benim için daha kolay oldu. Çevremdeki kadınlar aynı bilgiyi araştırarak, okuyarak, görüşmelerde kendilerine yer açarak edinmeye çalışıyor. Onları dinlerken aramızdaki bu farkı aklımda tutuyorum.

Bu kolaylıklar olmasaydı nasıl bir hekim arardım? Büyük ihtimalle birlikte düşünebileceğim birini. Ama o arayışın yoruculuğunu tam olarak tartamıyorum. Bilmediğim bir alan var. Belki siz, bir görüşmeden diğerine giderken neyi aradığınızı benden çok daha iyi biliyorsunuz.

İkinci görüş almak da eşimle aramızda bir tartışma konusu olmadı; zaten beni takip eden hekim o değil. Böyle bir ihtiyaç olursa ev sofrasından bağımsız karar verebilirim. Akşam yemeğinde bugün hekimime ne sorduğum sorulduğunda bazen bilerek cevap vermiyorum. Bu küçük sır payı evde bir aile şakasına dönüştü.

Annemin Kendisi İçin Sormadığı Sorular

Annem kendi sağlığı söz konusu olduğunda sessizken, aileden birinin görüşmesinde en çok soruyu soran kişi olabiliyordu. Bu farkı uzun süre anlayamadım.

Bir yakını için açıklama istemek, gerekirse itiraz etmek ona doğal geliyordu. Kendi menopozundan söz etmek ise zordu. Sonradan bunu tutarsızlıktan çok, başkasını gözetmeye alışmış olmasıyla ilişkilendirdim. Kendisi için aynı rahatlıkla konuşamıyordu.

Bugün de yakınının sağlığı için her ayrıntıyı sorup kendi görüşmesinde susan kadınlar tanıyorum. Bu farkı kendinizde görüyorsanız, başkası için sorduğunuz bir soruyu kendiniz için sormayı düşünmek iyi bir başlangıç olabilir. Benim annemden kalan sorum bu.

Kendi Yolumdan Notlar

Arkadaşlarımdan ve okurlardan sık sık şu dört soruyu duyuyorum. Yanlarına kendi notlarımı koydum. Reçete gibi okumayın lütfen; bir ilişkiden ne beklediğimi anlamaya çalışırken tuttuğum notlar bunlar.

Hekim seçerken neye bakmalıyım? Ben, zaman içinde güven kurabileceğim, sorularımı geçiştirmeyen birini arardım. İkinci görüş almak istediğimde bunu rahatça söyleyebilmek de benim için önemli. Başka bir meslektaşa danışma isteğimi konuşabilmek isterim.

Dört profil arasından nasıl seçim yapmalıyım? Bu dört yaklaşım herkes için aynı anlama gelmiyor. Ne kadar ayrıntı istediğinizi ve karar anında nasıl bir yardıma ihtiyaç duyduğunuzu düşünmek seçimi kolaylaştırır. Beklentiniz zamanla da değişebilir.

Hekimim "her şey normal" diyor ama ben kendimi iyi hissetmiyorsam? Ben, normal aralık derken hangi sonuçtan söz edildiğini ve bunun şikâyetimle ilişkisini sormak isterdim. Ne hissettiğinizi, hangi saatlerde ve ne sıklıkta ortaya çıktığını anlatabilmek konuşmayı somutlaştırabilir. Şikâyetiniz sürüyorsa bunu yeniden hekimle görüşmek gerekir; buradan bir tahlili yorumlamak mümkün değil.

Hormon tedavisi konusunda hekimimden ne beklemeliyim? Benim beklentim, seçenekleri ve fayda-risk dengesini anlamama yardım etmesi. Endişelerimi söyleyebileceğim, kararı birlikte değerlendirebileceğimiz bir konuşma isterim. Hangi tedavinin uygun olduğuna ilişkin değerlendirme ise kişisel sağlık geçmişimle birlikte yapılmalı.

Bir Sonraki Görüşmede

Benim için güven, bir sonraki görüşmede aklımdaki soruyu rahatça sorabileceğimi bilmekle ilgili.

Eşimin hekim olması pek çok şeyi kolaylaştırıyor; yine de kendi hekimimle kurduğum ilişkinin yerini almıyor. Okurlardan gelen notları okudukça, aynı görüşmeye ne kadar farklı beklentilerle girildiğini görüyorum.

Sizin için belki kısa bir açıklama, belki bir seçeneğin daha ayrıntılı konuşulması önemli. Benim aklımda kalan soru şu: bu hekimle bir sonraki görüşmede, bugün söyleyemediğim şeyi konuşabilir miyim?